Het beleidsteam van de Fietsersbond neemt jullie graag mee achter de schermen in de vorm van een maandelijkse beleidsupdate. Dit keer speciaal rond het thema 30 km/h. Wat komt niet altijd in Het Schakeltje of op de website, maar staat wél op de (politieke) agenda? Waar werken we aan en hoe zorgen we ervoor dat de belangen van fietsers goed vertegenwoordigd worden?  

30 km/u binnen de bebouwde kom

De strijd om de invoering van 30 km/u op wegen binnen de bebouwde kom is voor de Fietsersbond heel belangrijk. Een lagere maximumsnelheid binnen de bebouwde kom vermindert het aantal ongelukken en de ernst van ongelukken. Daarnaast maakt 30 km/u onze straten leefbaarder en prettiger. Sinds de oprichting in 1975 is dit al een speerpunt. De laatste jaren worden door gemeenten goede stappen gezet, maar wij blijven ons inzetten voor de invoering van een landelijke norm. 

Onze petitie voor de invoering van deze norm heeft inmiddels ruim 23.000 ondertekenaars. Wij zullen deze petitie op een goed moment aanbieden aan de Tweede Kamer. In de tussentijd zijn we doorlopend in gesprek met gemeenten, het Rijk en Tweede Kamerleden, waarbij we het thema 30 km/u binnen de bebouwde kom continu onder de aandacht brengen, bijvoorbeeld in aanloop naar het tweejaarlijkse debat over verkeersveiligheid (december 2026). 

Verschillen tussen gemeenten

Als we de ontwikkelingen van de afgelopen jaren naast elkaar leggen, is één ding duidelijk: de omslag naar 30 km/u is in beweging gekomen. In 2022 gold op ongeveer 70 procent van de weglengte binnen de bebouwde kom al een maximumsnelheid van 30 km/u. Sinds oktober 2023 hebben gemeenten meer mogelijkheden om ook drukkere wegen naar 30 km/u te brengen. De GOW30 maakt het mogelijk om ook op dit soort wegen de snelheid te verlagen, mits de inrichting daarbij past. 

Steeds meer gemeenten verlagen dan ook de maximumsnelheid – hoewel er nog steeds gemeenten zijn die niets doen. De aanpak verschilt per gemeente. Waar sommige gemeenten kiezen voor een grote sprong, voeren anderen 30 km/u stap voor stap in. Bij veel gemeenten ontbreekt een duidelijke eindstreep. De invoering wordt uitgesmeerd over meerdere jaren en soms is niet duidelijk wanneer de laatste 50 km/u weg aan de beurt is. 

Op naar het volgende debat

Daar ligt een verantwoordelijkheid voor de landelijke politiek. Gemeenten hebben duidelijke regels nodig om de omslag te maken. Geef daarom een helder signaal af en maak 30 km/u de landelijke norm binnen de bebouwde kom. Dit betekent niet dat alle wegen gelijk naar 30 km/u moeten, maar dat de bewijslast wordt omgedraaid. Gemeenten moeten uitleggen waarom een 50 km/u weg veilig is, in plaats van waarom deze naar 30 km/u moet. 

Kortom, gemeenten moeten ruimte krijgen voor maatwerk, maar het uitgangspunt moet overal hetzelfde zijn: 30 km/u binnen de bebouwde kom, tenzij er een goede reden is om daarvan af te wijken. Deze punten brengen we weer duidelijk naar voren in aanloop naar het volgende verkeersveiligheidsdebat in december van dit jaar. We verzamelen goede voorbeelden uit gemeenten en gaan het gesprek met Kamerleden aan.