Dossier Fietspaal: een onderzoeksstage

Mijn naam is Eline de Geus ik ben vierdejaarsstudent Integrale Veiligheidskunde aan de Hogeschool Utrecht. Tijdens een gastcollege in mijn minor ‘Traffic Psychology’ aan de NHL Stenden maakte ik kennis met de Fietsersbond. Direct was mijn interesse gewekt en na het afronden van mijn minor nam ik contact op. Nu, 4 maanden verder zit mijn stage er helaas alweer op.

Tijdens mijn stage heb ik mij verdiept met de perikelen die spelen rondom fietspaaltjes en andere obstakels op fietspaden. Hierbij heb ik veel aandacht besteed aan het raakvlak tussen CROW-richtlijnen en wegbeheerdersaansprakelijkheid. Het is nog steeds een interessant onderwerp waar veel verschillende invalshoeken een rol spelen. Het gevaar dat ontstaat bij het plaatsen van een fietspaaltje is iets wat nauwelijks onder de aandacht ligt bij wegbeheerders.

Literatuurstudie ‘Dossier Fietspaal’

Deze informatieve notitie bevat alle uitkomsten van de uitvoerige deskresearch die ik heb uitgevoerd aan de start van mijn stage. In deze studie wordt onder andere antwoord gegeven op de vraag hoe je volgens de CROW-richtlijnen een fietspaaltje plaatst. Om een paaltje op een veilige wijze te implementeren kan een wegbeheerder gebruik maken van het ‘Keuzeschema sanering van palen op fietspalen’. In de praktijk blijkt echter dat er nog sprake is van veel paaltjes die niet aan deze eisen voldoen. Er wordt daarom ook gezocht naar een antwoord op de vraag waarom dit in de uitvoering fout gaat. Ten slotte wordt er ook veel aandacht besteed aan de aansprakelijkheidsstelling van wegbeheerders en de bijbehorende juridische aspecten.

Uitkomsten mini-symposium ‘Dossier Fietspaal’

In het kader van mijn eerste stageopdracht heb ik een mini-symposium georganiseerd. In deze bijeenkomst is samen met verschillende relevante stakeholders gezocht naar een antwoord op de vraag ‘op welke wijze kan het belang van de implementatie van de CROW-richtlijnen gericht op veilige fietsinfrastructuur worden verduidelijkt bij gemeenten en wat is ervoor nodig om een goede toepassing te waarborgen?’. In deze korte notitie worden de belangrijkste uitkomsten samengevat en worden wegbeheerders opgeroepen in actie te komen.

Praktijkplan ‘Dossier Fietspaal’

In dit document zijn de uitkomsten van het uitgevoerde praktijkonderzoek beschreven. Binnen de drie gemeenten Schagen, Heerhugowaard en Alkmaar zijn telkens 20 paaltjes getoetst aan de CROW-richtlijnen.
Het resultaat van dit praktijkonderzoek is overduidelijk. Op heel veel onderdelen kunnen de drie onderzochte gemeenten werken aan veiligere implementatie van paaltjes. Alhoewel het doel van dit onderzoek is gericht op verbetering en niet op het kunnen veralgemeniseren van de uitkomsten, laten de praktijksituaties zien dat er nog te veel gevaarlijke paaltjes en dus situaties zijn. Naast de wenselijkheid van het toepassen van de richtlijnen is er ook sprake van een algemene zorgplicht vanuit de wegbeheerders wat de veiligheid voor personen en zaken betreft. Door pro-actief te handelen kan een wegbeheerder deze veiligheid vergroten en eenzijdige ongevallen voorkomen.

Schouwformulier Fietspaaltjes 2021

In dit Excelbestand worden de resultaten van het uitgevoerde schouwonderzoek weergeven. Op basis van vier toetsingscriteria zijn in totaal 60 paaltjes geïnventariseerd en getoetst. In dit bestand wordt al snel duidelijk dat alle drie de gemeenten nog veel werk moeten verzetten om fietspaaltjes op de veilige wijze en volgens de richtlijnen te implementeren.

De overkoepelende uitkomsten van deze producten laat zien dat er in de praktijk nog veel te weinig bewustzijn is van het gevaar dat kan ontstaan door slecht geplaatste fietspaaltjes. Wegbeheerders zijn niet, tot nauwelijks op de hoogte van de hoeveelheid en staat van de paaltjes binnen de gemeente. De uitkomsten van het praktijkonderzoek laat zien dat geen van de 60 geïnventariseerde paaltjes voldoet aan de minimale veiligheidseisen die voortkomen uit de toetsingscriteria.

Bekijk hier de bestanden die horen bij dit onderzoek. Mocht je vragen hebben, stuur dan een e-mail naar Kees Mourits [email protected]

Categorieën