Op 9 juli gingen beleidsmedewerker Eva Groeneveld en directeur Esther van Garderen op zomertoer naar Leeuwarden. Samen met Albert, Kees, Laas en Paul verkenden we de stad en de omgeving, op zoek naar mooie voorbeelden en plekken waar nog werk aan de winkel is.

Leeuwarden is een stad waar je vrijwel overal gemakkelijk met de fiets kunt komen. Ook vanuit de omliggende dorpen is de stad goed bereikbaar. Onze route voerde ons door de binnenstad, via Lekkum naar een pontje over de Dokkumer Ee en vervolgens weer terug naar Leeuwarden. De lokale afdeling organiseert jaarlijks in opdracht van de gemeente Leeuwarden een FietsAvond4Daagse in en rond de stad, en wij volgden een prachtige, bewegwijzerde route richting het noorden.

Een vernieuwd (en beter) Stationsplein komt

De binnenstad van Leeuwarden trekt veel fietsers, maar voor het station is het nog altijd druk met autoverkeer. In de shared space inrichting is nog (teveel) ruimte voor auto’s.  Juist daar hebben zich in het verleden veel incidenten voorgedaan tussen fietsers en auto’s. Ook wordt de Stationsweg nog door (te) veel automobilisten gebruikt als doorgaande route, extremen als tankauto’s met melk via de kortste route op weg naar de ‘melkfabriek’ tonen aan dat er nog veel winst te boeken is.

Daarom zijn er plannen om de Stationsweg voor doorgaand autoverkeer te knippen. Dat is een belangrijke stap om het stationsgebied veiliger en prettiger te maken voor voetgangers en fietsers. Het is tenslotte een belangrijke toegangspoort tot de stad. Een eerste indruk die vrijwel volledig wordt bepaald door een onafgebroken stroom auto’s en ander gemotoriseerd verkeer, is op zijn minst opmerkelijk.

Toen wij van de ene naar de andere kant van het spoor fietsten, droomden we ondertussen alvast van een fietstunnel onder het spoor. In 2024 werd in de gemeente al een motie over ingediend. Voorlopig moet je nog omrijden, maar over een fietsbrug over het emplacement bij station Leeuwarden wordt serieus nagedacht. Laten we hopen en strijden voor een fietsbrug, dus eentje waar je niet hoeft af te stappen om boven te   komen. Dat zou eigenlijk wel moeten, want er komt flink wat woningbouw bij in het gebied bij het station. Dat verdient toch een goede fietsverbinding?

Een stad met steeds meer fietsstraten

Tijdens onze tocht reden we over een onlangs opnieuw ingerichte fietsstraat. Leeuwarden kiest steeds vaker voor straten waar fietsers alle ruimte krijgen en auto’s duidelijk te gast zijn. Dat maakt fietsen niet alleen comfortabeler, maar ook veiliger.

Atelier Iedereen Fietst

Vlak bij het station bevindt zich de fietswerkplaats Iedereen Fietst, gevestigd in de kelder van de AFAC (Algemene Fiets Afhandel Centrale). De werkplaats is een initiatief van Stichting Fietsen Alle Jaren Fryslân.

Veel fietsen komen binnen via de AFAC. Dat zijn fietsen die door de gemeente zijn verwijderd omdat ze verkeerd geparkeerd stonden of als weesfiets waren achtergelaten. Als de eigenaar zich niet meldt, krijgen de fietsen een tweede leven. Daarnaast ontvangt de werkplaats fietsen via het ANWB Kinderfietsenplan en van particulieren.

Vrijwilligers repareren drie middagen per week fietsen, waarna deze terechtkomen bij mensen die er één nodig hebben. Een prachtig initiatief dat laat zien dat fietsen voor iedereen toegankelijk kan zijn.

Knelpunten in kaart brengen

De Fietsersbond Fryslân heeft de afgelopen tijd fietsknelpunten in de regio geïnventariseerd. Vrijwilligers trokken eropuit met camera’s en GPS-apparatuur om obstakels zoals paaltjes, hobbels en gaten in het wegdek vast te leggen. Zo ontstaat een goed overzicht van plekken waar de veiligheid voor fietsers kan worden verbeterd.

Onderweg kwamen wij langs een mooi voorbeeld van zo’n knelpunt: een paaltje dat Albert met de fietsriksja nauwelijks kon passeren. We doopten het al snel om tot ‘het paaltje van Albert’. Inmiddels heeft de gemeente het paaltje ietsje verplaatst, zodat ook bredere fietsen er veilig langs kunnen. Een kleine aanpassing met een groot effect.

Fietsen door het Friese landschap en lunch aan de Dokkumer Ee

In de warme zomerzon fietsten we door rustige weilanden, luisterden we naar de roep van de Grutto, zagen jonge Kieviten door een weiland scharrelen op zoek naar voedsel en genoten we van het open Friese landschap. Natuurlijk kwamen we onderweg ook minder prettige stukken tegen, zoals een paar wel heel smalle fietspaden. En de steile op- en afritten van sommige bruggen bleken met een OV-fiets nog best een uitdaging. Maar juist zulke ervaringen laten zien waar het goed gaat én waar nog winst te behalen is.

Tijdens de lunch aan de Dokkumer Ee legde Kees uit wat de beheer- en onderhoudsopgave van Rijkswaterstaat is en hoe de bruggen over hoofdvaarwegen ook voor fietsers daardoor onder druk komen te staan. Vervolgens voeren we naar de overkant met een superkort pontje, dat ’s zomers in de vaart is voor fietsers en voetgangers: De Wynser Oerset.

Het was een mooie zomertoer vol inspiratie en goede gesprekken. Nogmaals dank aan onze Friese collega’s!