Tekst laatst aangepast augustus 2026

Tegelijkertijd groeit het probleem van fietsdiefstal, wat jaarlijks 700 tot 900 miljoen euro kost. Het ontbreken van een veilige fietsenstalling kan er tevens toe leiden dat mensen minder gaan fietsen. Daarom is investeren in goed fietsparkeren geen luxe, maar noodzaak.

Maar wat is goed fietsparkeren? Daarbij gaat het niet alleen om de fysieke voorzieningen zoals rekken en stallingen, maar ook om toegankelijkheid, (sociale) veiligheid en gebruiksgemak. Zo zorgen we dat fietsparkeren aansluit bij de behoeften van álle fietsers. 

Fietsparkeernormen en kwaliteitseisen

Allereerst is het belangrijk dat er voldoende fietsparkeerplaatsen zijn. Fietsparkeernormen spelen daarbij een belangrijke rol. Deze normen bepalen hoeveel stallingsplaatsen er bij nieuwe gebiedsontwikkelingen, zoals de bouw van woningen, kantoren, winkels of andere voorzieningen, gerealiseerd moeten worden. Parkeernormen worden vastgesteld door de gemeente. Het CROW heeft landelijke kencijfers en richtlijnen opgesteld om dit te organiseren.

Parkeernormen geven echter geen richting aan de kwaliteit van de fietsenstalling, bijvoorbeeld op het gebied van bereikbaarheid, toegankelijkheid en sociale veiligheid. Verschillende gemeenten hanteren daarom bovenop de normen ook kwaliteitseisen in gemeentelijk beleid. Zonder duidelijke kwaliteitseisen kunnen stallingen alsnog onpraktisch zijn en weinig worden gebruikt. Juist daarom is het belangrijk dat gemeenten niet alleen sturen op aantallen, maar ook op kwaliteit. Bij het vaststellen van kwaliteitseisen gaan gemeenten over het algemeen uit van de Leidraad Fietsparkeren.

Handig voor de lokale lobby

Parkeernormen en kwaliteitseisen zijn waardevolle instrumenten in de lokale lobby. Controleer of jouw gemeente actuele normen en kwaliteitseisen heeft vastgesteld. Ontbreken die, dan is dat een goed onderwerp om onder de aandacht te brengen. Zijn er wel normen, kijk dan of deze aansluiten bij de lokale fietsambities en of ook eisen zijn opgenomen over toegankelijkheid, veiligheid en ruimte voor grotere fietsen zoals bakfietsen of aangepaste fietsen.

Waar kun je de parkeernormen en kwaliteitseisen van een gemeente vinden? Dat verschilt per gemeente, maar meestal is er een Nota Parkeernormen of Beleidsregel Parkeren. Soms maken de normen onderdeel uit van het mobiliteitsbeleid of zijn ze gekoppeld aan het omgevingsplan. Zoek op de gemeentelijke website naar termen als parkeernormen, fietsparkeren, beleidsregel parkeren of mobiliteitsbeleid.

Landelijke regels

Landelijk gelden ook regels omtrent fietsparkeren, bijvoorbeeld via het besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en de nieuwe Europese richtlijn EPBD IV. Deze regels en/of eisen zijn echter geen vervanging van gemeentelijke fietsparkeernormen. De Europese richtlijn stelt slechts een minimum voor een beperkte categorie gebouwen. Gemeenten kunnen – en zullen vaak – hogere eisen stellen via hun eigen parkeerbeleid of omgevingsplan. De regering heeft er bewust voor gekozen de gemeentelijke beleidsruimte zo veel mogelijk in stand te laten.

Via onderstaande links kun je meer informatie vinden over de landelijke regels en Europese richtlijn:

• https://www.rvo.nl/onderwerpen/wetten-en-regels-gebouwen/artikelen-epbd-IV
• https://www.rvo.nl/onderwerpen/wetten-en-regels-gebouwen/epbd-iii/laadinfrastructuur-elektrisch-vervoer
• https://www.rvo.nl/onderwerpen/wetten-en-regels-gebouwen/epbd-iv/fietsenstalling-de-epbd-iv
• https://kennisbank.crow.nl/public/gastgebruiker/FVV/Handreiking_fietsparkeernormen/Besluit_bouwwerken_leefomgeving/120447
• https://vrijwilligers.fietsersbond.nl/2026/06/02/nieuwe-regels-voor-fietsparkeren/

FietsParKeur

Sinds de komst van FietsParKeur in 1998 hoeven vrijwilligers zich niet meer te bekommeren om welk soort fietsrek ze moeten vragen of kunnen gedogen in het gesprek met bijvoorbeeld NS, ProRail of gemeenten. Stichting FietsParKeur werd opgericht omdat de kwaliteit van veel fietsenrekken onvoldoende was. Dit is een initiatief van de Fietsersbond geweest, in samenwerking met de sectie Fietsparkeervoorzieningen van de Vereniging Straatmeubilair.

Stichting FietsParKeur verzorgt de toetsing en certificatie van fietsparkeersystemen. Fietsenrekken die aan de normen voldoen, zijn herkenbaar aan een sticker met het logo FietsParKeur. Op deze site is een volledig overzicht met fietsenrekken te vinden die voldoen aan de eisen van FietsparKeur. Adviseer voor de onbewaakte ruimte dus rekken met FietsParKeur en dan zit je goed. Het materieel is getest op ergonomie, veiligheid en kraakbestendigheid. 

Het ‘nietje’ of aanleunhek wordt door fietsers ook gewaardeerd, bijvoorbeeld de houten aanleunhekken bij recreatiegebieden. Je kunt ook daar je fiets goed aanbinden. Weinig nietjes hebben FietsParKeur, maar kunnen dus toch worden gebruikt. Verder staan bruikbare tips over toegankelijkheid en inrichting van stallingen opgenomen in de publicatie ‘Fietsenstalling van de Toekomst’, normstellend document van Stichting Fietsparkeur.

Aan de hand van de nieuwe normen van FietsParKeur (samengebracht in het Normstellend Document Fietsparkeersystemen 2.6) vindt tweemaal per jaar de toetsing en certificering van de systemen plaats door een onafhankelijk College van Deskundigen. Zowel de eisen en wensen van de fietser (zoals veiligheid, begrijpelijkheid en gemak) als die van de inkoper of beheerder (zoals duurzaamheid en onderhoud) worden daarin meegenomen. Namens de Fietsersbond zit Kees Bakker (TestKees) in het College van Deskundigen.

Inclusief fietsparkeren

Fietsers met een beperking, al dan niet met aangepaste fiets, lopen regelmatig tegen problemen aan: trappen, steile hellingen of fietsenrekken waar geen plek is voor een driewielfiets, handbike of andere (aangepaste) fiets. Gelukkig is er steeds meer aandacht voor inclusief fietsparkeren bij gemeenten, het ministerie en kennisinstituten. Een aantal positieve voorbeelden:

• Gemeenten als Amsterdam, Utrecht, Nijmegen en Amstelveen hebben op handige locaties parkeervakken gerealiseerd speciaal voor fietsers met een beperking. Deze parkeervakken zijn vaak ruimer, er is een mogelijkheid om de (dure!) fiets ergens aan vast te maken en er staat een bord waarop aangeduid is dat de parkeervakken enkel bedoeld zijn voor fietsers met een beperking.
• Daarnaast zijn er gemeenten met een ontheffingsbeleid om te fietsen en/of de fiets te parkeren in verbodsgebieden zoals in voetgangersgebied of gebieden met een fietsparkeerverbod. Meestal wordt hierbij gewerkt met een speciale sticker die inwoners met een beperking bij gemeenten aan kunnen vragen. Gemeenten die zo’n ontheffingsregeling hebben zijn Groningen, Utrecht en Almere. Het ministerie van I&W verkent op dit moment of een landelijke ontheffingsregeling gemaakt kan worden voor meer uniformiteit.

Ga je met jouw afdeling aan de slag met inclusief fietsparkeren? Goed bezig! Het is belangrijk om hierbij ervaringsdeskundigen zoals driewielfietsers en handbikers te betrekken, bijvoorbeeld via de lokale toegankelijkheidswerkgroep in jouw gemeente. Zij weten het beste aan welke punten je moet denken om een parkeerplek toegankelijk te maken én kunnen de gerealiseerde plek schouwen en testen. Vind je het lastig om ervaringsdeskundigen in je gemeente te vinden? Stuur een mail naar [email protected]. Zij helpen je graag!

Handige documenten:

• De voorwaarden van een toegankelijke fietsparkeerplek opgesteld door de Fietsersbond-community Iedereen Mobiel.
• CROW/Fietsberaad: Handreiking fietsparkeren en inclusie (uitgave: mei 2026)
• CROW: Leidraad Toegankelijk, hoofdstuk 5 ‘Trappen’ (uitgave: februari 2026)

Beide documenten zijn openbaar gepubliceerd en dus gratis te lezen.